
Ymhell iawn o Dogavios, ar ôl croesi llawer o foroedd, mae ynys o iâ, o losgfynyddoedd ac o ferlod blewog. Gwlad yr Iâ yw ei henw. Yn y gaeaf yno, dim ond am ychydig mae’r haul yn dangos ei hun cyn mynd i gysgu eto.
“A beth maen nhw’n ei wneud yn y tywyllwch?”, gofynnodd Pigúiça, â’i llygaid yn llydan. Gwenodd Fofuxo. Roedd wedi darllen y cyfan mewn llyfr.
“Ar Noswyl Nadolig, mae’r teuluoedd yno’n rhoi llyfrau i’w gilydd yn anrheg”, meddai. “Yna mae pawb yn lapio mewn blanced, yn cymryd diod gynnes ac yn treulio’r noson yn darllen. Jólabókaflóð maen nhw’n ei alw. Mae’n golygu llifogydd llyfrau Nadolig.”
Ceisiodd Pigúiça ailadrodd yr enw a dweud “jóla-bóla-flóti”. Er hynny, roedd wrth ei bodd. “Llifogydd o lyfrau! Gawn ni wneud un yma?”
A dyna wnaethon nhw. Dewisodd pob ci bach yn y criw lyfr i’w roi i un arall. Lapiodd Bolota lyfr ryseitiau, wrth gwrs. Dewisodd Tico lyfr am guddfannau. Nina, llyfr o ganeuon.
Doedd Pigúiça ddim yn siŵr. Beth i’w roi i Fofuxo? Felly cymerodd o’r silff y llyfr yr oedd hi’n ei hoffi fwyaf, yr un am y sêr, â’i glawr wedi treulio o gymaint o’i agor. “Dw i wedi darllen hwn lawer gwaith”, meddai. “Felly mae darn bach ohonof i y tu mewn iddo.”
Ar brynhawn Noswyl Nadolig, cyfarfu pawb yn ardd y coed, lle mae’r Llyfr Mawr yn byw: llyfr enfawr, yn agored bob amser, â lluniau o bawennau, cymylau, diferion a sêr ar ei dudalennau. Yn Dogavios, mae’n tasgu gwreichion bob tro mae rhywun yn darllen yn uchel.
Safodd Pigúiça a Fofuxo y tu ôl i’r Llyfr Mawr, ochr yn ochr, a darllen gyda’i gilydd stori am seren a gollodd ei ffordd adref. Ar bob tudalen, cododd gwreichion i’r awyr, ac roedd y gwenyn bach yn hedfan o’u cwmpas, yn chwilfrydig, fel pe baen nhw eisiau darllen hefyd.
Yna daeth y cyfnewid. Agorodd Fofuxo anrheg Pigúiça a gwasgu ei drwyn yn erbyn y clawr treuliedig. “Nawr dw i’n gwybod pa un yw dy hoff dudalen”, meddai. “Yr un sy’n agor ohoni ei hun.” Chwarddodd Pigúiça. Roedd e’n iawn.
A rhoddodd Fofuxo lyfr newydd sbon iddi, un bach, am husky oedd yn byw yn yr eira ac â llygaid glas. “Yr un fath â fi!”, gwaeddodd hi.
Gyda’r nos, aeth pob un i’w gartref ac i’w wely, fel mae teuluoedd Gwlad yr Iâ yn ei wneud. Lapiodd Pigúiça ei hun mewn blanced, â phowlen o laeth cynnes wrth ei hochr a’r llyfr newydd ar agor ar ei glin.
Darllenodd y dudalen gyntaf. Darllenodd yr ail. Ar y drydedd, dechreuodd y llythrennau ddawnsio’n araf. Aeth ei llygaid glas yn drwm, yn drwm.
Arhosodd y llyfr ar agor ar ei bol, yn codi ac yn disgyn, yn codi ac yn disgyn, fel cwch bach.
A ti? Pa lyfr hoffet ti ei gael ar noson fel hon? Dewisa un hardd iawn, a gad iddo gysgu’n agos atat.
