Roedd Pigúiça yn fudr. Yn fudr iawn. Roedd mwd ar ei thrwyn, mwd ar ei phawennau, mwd ar ei chynffon a hyd yn oed ychydig bach o fwd y tu mewn i’w chlust.
“Amser bath,” meddai Fofuxo.
“Pa fath?” meddai Pigúiça, gan amrantu. “Dw i’n lân fel pin mewn papur.” A syrthiodd talp o fwd oddi ar ei gên, fflop, reit o flaen Fofuxo.
Ceisiodd Fofuxo beidio â chwerthin. “Yn lân, wir?”
“Mae bath yn ddiflas,” meddai Pigúiça, gan guddio y tu ôl i lwyn. “Mae’r dŵr yn wlyb. Mae’r sebon yn mynd i’m llygaid. Mae’n rhaid i fi aros yn llonydd. Ac wedyn dw i’n arogli o sebon, nid o gi!”
Meddyliodd Fofuxo am ychydig. Yna meddai fe: “Iawn ’te. Dim bath heddiw. Heddiw, rydyn ni’n croesi’r llyn.”
Daeth pen Pigúiça allan o’r llwyn. “Croesi?”
Yn llyn y goedwig, roedd rhes o gerrig crwn, un ar ôl y llall, yr holl ffordd i’r lan arall. Pan fyddai rhywun yn neidio arnyn nhw, byddai pob carreg yn canu nodyn gwahanol. Do. Re. Mi.
Neidiodd Pigúiça ar y gyntaf. Do! Neidiodd ar yr ail. Re! Neidiodd ar y drydedd. Mi! Canodd y bedwaredd mor fain nes ei bod hi’n swnio fel aderyn bach. Roedd y dŵr yn tasgu ar ei phawennau, ac roedd y mwd yn golchi i ffwrdd heb iddi hyd yn oed sylwi. Ar y bumed garreg, llithrodd hi ychydig bach a, sblash, gwlychodd ei bol i gyd. Yn lle cwyno, chwarddodd hi.
Yng nghanol y llyn, roedd y dŵr yn fas ac yn gynnes o’r haul. Yno roedd blodau crwn yn tyfu, ac wrth i rywun ddod yn agos, bydden nhw’n chwythu swigod o ewyn persawrus. Rholiodd Pigúiça yng nghanol y swigod. Rhwbiodd Fofuxo ei chefn â’i bawen, yn ysgafn iawn, a gwneud het o ewyn ar ei phen.
“Edrych, Fofuxo! Dw i’n gacen ben-blwydd!”
Pan gyrhaeddon nhw’r ochr draw, ysgydwodd Pigúiça ei hun i gyd, frrrrr, gan dasgu dŵr i bob man. Roedd ei blew yn wyn a llwyd eto, yn feddal ac yn arogli o flodau. Gorweddodd y ddau ar garreg gynnes i sychu, wrth i’r haul suddo y tu ôl i’r coed.
“Fofuxo,” meddai Pigúiça, mewn llais cysglyd. “Fydd croesi’r llyn eto yfory?”
“Bydd,” meddai fe. “Bob tro mae ’na fwd.”
Y noson honno, cyrliodd Pigúiça yn ei gwely bach, yn feddal fel cwmwl. Aroglodd hi ei phawen: arogl blodau. Y tu allan, roedd cerrig y llyn yn dal i ganu, yn dawelach ac yn dawelach. Dylyfodd hi ên. Ac eto. A chysgodd hi, yn lân go iawn.
