Diwrnod cyffredin iawn oedd hi wedi bod.
Dyna beth roedd Pigúiça yn ei feddwl, beth bynnag. Yn eistedd ar ben y bryn, yn gwylio’r awyr yn tywyllu, ochneidiodd hi’n uchel. “Ddigwyddodd dim byd arbennig heddiw. Dim byd o gwbl.”
Eisteddodd Fofuxo wrth ei hochr. “Wyt ti eisiau chwarae’r gêm diolch?”
“Sut mae’r gêm yna’n mynd?”
“Mae’n hawdd. Rydyn ni’n cofio un peth da o’r diwrnod ac yn dweud diolch. Mae pob peth yn werth un bys bach ar dy bawen.”
Crychodd Pigúiça ei thrwyn. “Ond doedd dim byd da.” A gofynnodd Fofuxo, yn dawel: “Dim un peth? Beth am frecwast?”
Meddyliodd Pigúiça. Roedd uwd cynnes wedi bod, â llwyaid o fêl ar ei ben. “Iawn. Diolch am yr uwd.” Plygodd hi un bys bach ar ei phawen a syllu arno, wedi synnu braidd.
Yna dechreuodd hi gofio pethau eraill, un yn tynnu’r llall, fel edau o bellen wlân. “Hmm. Diolch am yr haul a gynhesodd fy nghefn y bore ’ma.” Bys arall. “Diolch am Nina, a fenthycodd ei phêl i fi.” Un arall. “Diolch am y blodyn a ddywedodd bore da wrtha i. Ac am y pwll mwd y neidiais i ynddo. Ac am Tico, a ddywedodd y jôc am yr asgwrn aeth at y doctor.”
Chwarddodd hi wrth gofio’r jôc. Yna edrychodd hi ar ei phawen. Roedd pob bys bach wedi’i blygu’n barod.
“Fofuxo, dw i wedi rhedeg allan o fysedd! Ac mae gen i lwyth o ddiolchiadau ar ôl!”
“Cei di ddefnyddio fy rhai i,” meddai fe, gan estyn ei bawen fawr. Ac aeth hi yn ei blaen.
Diolch am y pili-pala a laniodd ar fy nghynffon a’m goglais. Diolch am ddŵr oer y nant. Diolch am y cyntun yn y prynhawn. Diolch am arogl bara’n dod o’r pentref. Diolch am Fofuxo. Pan oedd bysedd y ddau wedi dod i ben, arhosodd Pigúiça yn dawel, wedi synnu. Wedi’r cyfan, roedd y diwrnod cyffredin yn llawn dop o bethau da.
Roedd yr awyr yn dywyll erbyn hyn, ac roedd y sêr cyntaf yn ymddangos. Yr eiliad honno, croesodd seren wib yr awyr yn araf iawn. Ac ar y ffordd, tynnodd hi galon o oleuni, reit uwchben y bryn.
“Edrych, Fofuxo!” sibrydodd Pigúiça. “Mae fel petai’r awyr yn dweud diolch hefyd.”
Yn ei gwely bach, diolchodd hi am dri pheth arall: y gobennydd meddal, y flanced gynnes a’r cwsg oedd yn cyrraedd yn barod. A beth amdanat ti? Beth wnest ti ei fwynhau heddiw? Dwed e’n dawel, dawel bach, cyn mynd i gysgu.
