Adeg y Nadolig, roedd tŷ Pigúiça’n llawn arogleuon braf: cawl pwmpen, bisgedi sinsir a dail pinwydd. Ond y flwyddyn honno, roedd un arogl ar goll. Arogl tŷ Nain a Taid.
Roedd Nain a Taid Pigúiça’n byw yr ochr draw i’r afon fawr, sawl noson o gerdded i ffwrdd. Roedd y ffordd yn rhy hir i goesau taid. Doedden nhw ddim yn mynd i allu dod y Nadolig hwn.
Eisteddodd Pigúiça wrth y ffenest, â’i gên ar ei phawennau. “Maen nhw’n mynd i dreulio’r Nadolig hebof fi,” meddai. “A minnau hebddyn nhw.” Eisteddodd Fofuxo wrth ei hochr. Trodd ei lygaid yn las tywyll. “Wyt ti’n gwybod beth allwn ni ei wneud? Ysgrifennu llythyr.”
Cymerodd Pigúiça ddarn o bapur a phensil, a meddwl. Ysgrifennodd yn araf, â’i thafod allan: “Annwyl Nain a Taid. Dw i wedi tynnu llun ohonoch chi. Dw i wedi bwyta dwy fisged, ond meddyliais amdanoch chi yn y gyntaf. Mae’r hiraeth yn fawr, ond mae fy nghariad i’n fwy. Cusanau, Pigúiça.”
Wedyn dysgodd Fofuxo ddull plygu iddi. Plyga fan hyn, plyga fan acw, ac aeth y papur yn seren bum pwynt, â’r llythyr yn guddiedig y tu mewn.
“A sut mae hi’n mynd i gyrraedd yno?” gofynnodd Pigúiça. “Heno yw’r noson mae rhywun yn teithio drwy’r awyr i gyd, gan gario pethau da,” meddai Fofuxo, gan wenu. “Gad i ni adael y seren ar y ffenest.”
Rhoddodd Pigúiça’r seren bapur ar silff y ffenest, reit yn y canol, gyda nodyn bach: “I Siôn Corn fynd â hi at fy Nain a Taid, os gwelwch yn dda.” Yna aeth i’w gwely bach.
Ceisiodd gysgu. Troi. Troi’n ôl. Roedd y tŷ mor dawel nes ei bod hi’n gallu clywed y garreg fach yn canu yng nghornel yr ystafell, hmmm.
Yng nghanol y nos, canodd cloch fach, yn dawel. Plim. Agorodd Pigúiça un llygad. Ar y ffenest, roedd cysgod mawr coch, â sach ar ei gefn a barf wen.
Cododd y seren bapur yn ofalus iawn, fel petai’n dal pili-pala. Darllenodd y nodyn ac edrych ar Pigúiça. Ddywedodd e ddim byd. Rhoddodd ei law fenyg ar ei galon a nodio.
Wedyn rhoddodd ei fys o flaen ei wefusau, i ofyn am dawelwch, a wincio. A diflannodd, â phlim bach, bach.
Gwenodd Pigúiça yn y tywyllwch. Ymhell, ymhell, yr ochr draw i’r afon fawr, dychmygodd ffenest yn goleuo, nain yn agor seren bapur a thaid yn darllen yn araf, â’i sbectol ar flaen ei drwyn.
Meddyliodd am ddwy wên, yr un maint â’i gwên hi. Roedd bron fel cael Nain a Taid yno, yn eistedd ar ymyl y gwely.
Tynnodd y flanced hyd at ei gên. Yn yr awyr y tu allan, roedd un seren yn disgleirio’n fwy na’r lleill, yn agos at y lleuad. Efallai mai dim ond seren oedd hi. Efallai ei bod yn neges yn ôl.
“Nadolig llawen, Nain a Taid,” sibrydodd. A chysgodd, â’r garreg fach yn canu a’r sicrwydd fod cariad yn teithio’n gynt nag unrhyw sled.
