“Gobennydd, brws dannedd, pyjamas sêr,” cyfrodd Pigúiça ar fysedd ei phawen. “Popeth yn y bag!” Hwn oedd diwrnod mwyaf disgwyliedig yr wythnos. Am y tro cyntaf, roedd hi’n mynd i gysgu yn nhŷ ffrind: Bolota, y basset â’r clustiau hir.
Roedd y prynhawn yn barti. Daeth Nina a Tico hefyd. Buon nhw’n chwarae cuddio yn yr ardd, bwyta bisgedi cwmwl a gwneud castell o glustogau, mor fawr nes i Tico fynd ar goll ynddo ddwywaith.
Yng ngardd Bolota, roedd boncyff llydan, ac arno bêl grisial yn llawn sêr. Roedd yr addurniadau seren, yn hongian o’r coed, yn siglo ac yn tincial.
Ar ôl swper, diffoddodd mam Bolota y golau. Swatiodd pawb ar y matresi, ochr wrth ochr. Cysgodd Tico ar unwaith, â’i goes fach yn crynu wrth freuddwydio. Hepiodd Nina mewn dau funud. Dylyfodd Bolota gên deirgwaith a chau ei llygaid.
Dim ond Pigúiça arhosodd yn effro. Roedd y gwely’n wahanol i’w gwely hi. Roedd y nenfwd yn wahanol. Roedd y tŷ’n gwneud sŵn bach gwahanol: criiic. Ac roedd gwynt gwahanol yn symud y llen: ffffff.
Teimlodd wasgfa fach yn ei brest. Hiraeth am ei thŷ ei hun oedd e, am arogl ei blanced ei hun, hyd yn oed am wich ei drws ei hun.
“Bolota,” sibrydodd. “Wyt ti’n effro?” “Ydw, nawr,” meddai Bolota, gan rwbio’i llygaid â’i phawen. “Beth sy’n bod?”
“Mae popeth yn rhyfedd yma. Dim yn ddrwg. Dim ond... gwahanol. Dw i’n meddwl bod hiraeth am adref arna i.” Chwarddodd Bolota ddim. Meddyliodd am ychydig.
“Roedd yr un peth arna i pan gysgais i oddi cartref am y tro cyntaf,” meddai. “Wyt ti’n gwybod beth wnaeth helpu? Dod â rhywbeth o adref.”
Cofiodd Pigúiça rywbeth. Agorodd ei bag a thynnu allan o’r gwaelod garreg fach lwyd roedd ei mam wedi’i rhoi yno, yn ddirgel. Carreg oedd hi sy’n canu. Daliodd hi yn ei phawen fach a chanodd y garreg yn dawel, yr un gân â phob nos: la, la, la...
Newidiodd yr ystafell. Roedd fel petai gan dŷ Bolota nawr ddarn bach o dŷ Pigúiça hefyd.
“Mor brydferth,” sibrydodd Bolota, gan bwyso ei phen yn agos. “Wnaiff hi ganu unwaith eto?” Canodd y garreg eto. Y tu allan, disgleiriodd y bêl grisial â mwy o sêr, fel petai’n gwrando.
Arhosodd y ddwy ffrind yn glòs, heb ddweud dim. Roedd y criiic yn swnio nawr fel tŷ’n dweud nos da. Roedd y gwynt yn anwes ar y llen.
Caeodd Pigúiça ei llygaid. La, la, la, canai’r garreg fach. Ac yn araf bach, yn nhŷ Bolota, trodd y noson gyntaf oddi cartref yn noson braf i gysgu.
