Ar lwybr y goedwig, rhwng boncyffion trwchus a mwsogl meddal, gwelodd Pigúiça rywbeth crwn yn disgleirio ar y ddaear. Wy oedd e. Wy mawr, lliw eirinen wlanog, a llawer o sêr bach wedi’u paentio ar y tu allan.
Plygodd i lawr, yn chwilfrydig, a gosod ei thrwyn ar y gragen. Roedd hi’n oer. Ac y tu mewn, yn dawel iawn, gwnaeth rhywbeth: toc. Toc, toc.
“Fofuxo!” galwodd hi. “Mae rhywun yma!” Daeth Fofuxo a gwrando â’i glust ar yr wy. “Oes wir,” meddai. “Ac mae e’n oer. Mae’n rhaid i ni ei gynhesu.”
Aethon nhw â’r wy, yn araf iawn, i dŷ Mrs Gwddf Hir. Edrychodd hi, meddwl, ac esbonio: “Mae’n rhaid ei fod e’n perthyn i ddeinosor teithiol. Gadawodd yr wy yn y nyth ar y llwybr, a dydy e ddim wedi dod yn ôl eto. Mae’r babi yma bron yn barod i gyrraedd.”
Gwnaeth Pigúiça nyth â blanced, clustog a phentwr o ddail meddal. Rhoddodd yr wy yn y canol a gorwedd o’i gwmpas, yn agos iawn, fel ci sy’n cofleidio pêl.
Ond dydy hi ddim yn dda iawn am aros yn llonydd. Pum munud wedyn, roedd hi’n symud eisoes. Deng munud wedyn, bron iddi gicio’r wy heb fwriadu. “Gofal!” meddai Fofuxo. “Mae’n rhaid i rywun sy’n gofalu am rywun bach fod yn araf ac yn dyner.”
“Yn araf ac yn dyner,” ailadroddodd Pigúiça. Anadlodd yn ddwfn, ymlacio ei phawennau a mynd yn dawel iawn. Aeth un cwmwl heibio. Aeth un arall. Roedd hi’n dysgu aros heb frys.
Cymerodd Fofuxo ei dro hefyd. Bob awr, roedd un o’r ddau’n gofalu am yr wy, a’r llall yn cysgu am ychydig. Daeth y nos, a dechreuodd y garreg sy’n canu yn yr ardd ganu’n dawel i’r wy, hmmm, hmmm.
Yr eiliad honno, aeth y toc yn gryfach. Toc, toc, TOC. Ac ymddangosodd crac bach, bach ar y gragen, â phig fach iawn yn dod allan.
“Mae e’n dod!” sibrydodd Pigúiça, â’i llygaid yn fawr. Daeth Fofuxo’n agos. Daliodd y ddau eu hanadl.
Crec. Agorodd y gragen fel blodyn, a daeth babi deinosor lliw eirinen wlanog allan, mor fach nes y gallai eistedd ar ei phawen. Roedd ganddo lygaid mawr, gwlyb a chynffon oedd yn siglo’n ddi-drefn.
“Piw,” meddai’r babi, yn dawel iawn. Teimlodd Pigúiça ei chalon yn toddi. “Helo, Pitw,” meddai hi. Dyna’r enw cyntaf ddaeth i’w meddwl, ac roedd yn gweddu.
Roedd Pitw’n crynu. Tynnodd Pigúiça fe’n ofalus at ei bol, lle roedd hi’n gynnes, a gorchuddiodd Fofuxo’r ddau â’r flanced. Dylyfodd Pitw gên fach, mwy o big nag o geg.
“Yfory bydd Mrs Gwddf Hir yn helpu i ddod o hyd i’w deulu,” sibrydodd Fofuxo. “Ond heno mae e gyda ni.”
Edrychodd Pigúiça ar y creadur bach hwnnw oedd yn anadlu yn rhythm ei hanadl hi. Am y tro cyntaf, deallodd fod gofalu am rywun weithiau’n golygu bod yn dawel iawn. A dyna sut, yn dawel, y syrthiodd hi i gysgu.
