Y bore hwnnw, deffrodd Pigúiça â syniad rhy fawr i ffitio yn ei phen. “Heddiw dw i’n mynd i helpu gyda phopeth!” cyhoeddodd. “Popeth, wir!”
Agorodd Fofuxo, oedd newydd agor un llygad, y llall. “Popeth?” “Popeth!” Ac i ffwrdd â hi, â’i chynffon gyrliog yn siglo, i chwilio am rywbeth i’w wneud.
Yn gyntaf, blodau’r ardd. Ond cododd Pigúiça’r can dyfrio mor gyflym nes i’r dŵr ddod allan i gyd ar unwaith. Sblash! Cafodd y llygad y dydd gawod o’i phen i’w throed. “Brrr,” meddai, gan ysgwyd ei phetalau. “Diolch, ond ychydig ar y tro, iawn?”
Wedyn, dail sych yr iard. Cododd Pigúiça’r brwsh ac ysgubo, ac ysgubo, ac ysgubo. Casglodd bentwr enfawr. Yna daeth awel fach, a, ffwww, hedfanodd y dail yn ôl i bob cyfeiriad. Roedd cath ar y wal a dwy wiwer ar y gangen yn gwylio’r cyfan, a gorchuddiodd cwningen ei cheg rhag chwerthin.
Safodd Pigúiça’n llonydd, â’i thrwyn i lawr, a deilen yn hongian o’i chlust. Ond roedd bwrdd cinio ar ôl. Cariodd y platiau, un, dau, tri... a llithrodd y pedwerydd o’i phawen. Doedd e ddim wedi torri, am ei fod yn bren, ond aeth i droelli o amgylch y gegin gyfan, tsiac-tsiac-tsiac, nes taro troed y cwpwrdd.
Yna eisteddodd ar y gris wrth y drws. “Mae helpu’n anodd,” cwynodd. “Dw i ddim ond yn gwneud llanast.”
Eisteddodd Fofuxo wrth ei hochr, yn fawr ac yn gynnes. “Wyt ti’n gwybod beth oedd y help gorau heddiw?” “Beth?” “Edrycha draw fan acw.” Yn yr ardd, roedd y llygad y dydd yn giglan, yn wlyb ac yn hapus.
“Ac mae cyfrinach arall,” meddai Fofuxo. “Dydy helpu ddim yn golygu gwneud popeth ar dy ben dy hun. Mae’n golygu gwneud dy ran fach di, gyda’r lleill. Mae pawb yn cymryd cymaint ag y gallan nhw.”
Meddyliodd Pigúiça. Wedyn cododd a mynd i nôl y brwsh eto. Y tro hwn, daliodd Fofuxo’r fasged, a sgubodd hi’r dail yn araf, i mewn iddi. Deilen, wedyn pentwr bach, wedyn un arall. A’r tro hwn, arhosodd y dail yn llonydd.
Ar gyfer cinio, cariodd hi un plât ar y tro, a chariodd Fofuxo’r lleill. Roedd y bwrdd yn barod mewn eiliad, â blodyn yn y canol. Y llygad y dydd oedd e, oedd wedi gofyn i ddod i edrych yn agos.
Wrth i’r haul ddechrau machlud, roedd y tŷ’n lân ac yn bersawrus. Ddim yn berffaith. Roedd deilen ystyfnig ar y carped o hyd a phwll bach ger yr ardd. Ond roedd fel mae tŷ’n edrych pan fydd pawb wedi helpu.
Gyda’r nos, teimlodd Pigúiça ei phawennau’n drwm, ei bol yn llawn cawl a blinder braf, blinder rhywun sydd wedi gwneud rhywbeth defnyddiol. “Fi oedd cynorthwyydd y dydd,” mwmiodd. “Ie, wir,” meddai Fofuxo.
Gwenodd hi, gwthio’i thrwyn o dan ei chynffon a chau ei llygaid. Roedd y platiau’n cysgu yn y cwpwrdd. Roedd y brwsh yn cysgu yn y gornel. A chysgodd Pigúiça hefyd, yn glòs at bob un ohonyn nhw.
