
Roedd rhywbeth yn wahanol yng ngheg Pigúiça. Pan fyddai hi’n rhoi ei thafod arno, byddai’r dant bach blaen yn mynd clic, clic, yn siglo’n ôl ac ymlaen fel drws cwpwrdd heb ei gau.
“Fofuxo! Mae fy nant i’n rhydd!” gwaeddodd hi, â’i cheg ar agor led y pen iddo gael gweld. “Beth os bydd e’n cwympo? Beth os bydd e’n brifo? Beth os bydda i heb ddant am byth?”
Daeth Fofuxo yn agos, edrych yn ofalus a gwenu. “Dant babi yw e,” esboniodd e. “Mae e’n mynd yn rhydd pan fydd dant newydd, cryfach, yn dod oddi tano i gymryd ei le.”
Meddyliodd Pigúiça am hyn. Dant newydd, yn aros ei dro, i lawr fan’na? Roedd e’n swnio fel ciw. Ond roedd hi’n dal i boeni.
Y prynhawn hwnnw, daeth Fofuxo heibio yn cario asgwrn anferth yn ei geg, mor fawr â mainc. Agorodd ceg Pigúiça yn llydan. Dyna’r asgwrn harddaf iddi ei weld erioed. A doedd hi ddim yn gallu ei gnoi.
“Dydy e ddim yn deg,” cwynodd hi, gan eistedd ar y llwybr. “Gyda dant rhydd, dim ond bwyd meddal ga i.” Gollyngodd Fofuxo yr asgwrn a gorwedd wrth ei hochr. “Felly heddiw, fe gawn ni fwyd meddal gyda’n gilydd.”
A dyna wnaethon nhw. Piwrî pwmpen, cynnes braf, un bowlen yr un. Tynnodd Fofuxo gymaint o wynebau ‘mmm, blasus!’ nes i Pigúiça ddechrau chwerthin.
Chwarddodd hi gymaint, a’i cheg ar agor, nes iddi deimlo plop bach, bach. Ac yno, yn y bowlen biwrî, roedd y dant bach gwyn yn edrych arni.
“Mae e wedi cwympo!” meddai hi, wedi synnu. “A wnaeth e ddim brifo o gwbl!” Rhoddodd hi ei thafod yn y bwlch bach. Roedd e’n ddoniol. Roedd e fel ffenest fach newydd yn ei cheg.
Esboniodd Fofuxo fod dannedd babi, ar blaned Dogavios, yn cael eu rhoi i’r blodau. Aeth y ddau at y gwely blodau wrth y tŷ, a gosododd Pigúiça y dant yn ofalus yng nghanol llygaid y dydd.
“Diolch am ei gadw’n saff,” meddai hi. Ac atebodd y llygad y dydd hynaf, mewn llais bach fel petal: “Diolch am ddod ag e ata i. Edrych ar ôl y dant newydd.”
Y noson honno, yn ei gwely bach, roedd Pigúiça yn dal i roi ei thafod yn y ffenest fach. Weithiau byddai hi’n chwibanu heb drio, ffiwww, ac yn chwerthin yn dawel.
Y tu mewn, yn nhywyllwch clyd ei cheg, roedd y dant newydd yn aros ei dro, heb unrhyw frys. A doedd dim brys ar Pigúiça chwaith. Caeodd hi ei cheg, cau ei llygaid, a chysgu, yn breuddwydio am yr asgwrn anferth y byddai hi’n ei gnoi ryw ddiwrnod.
