
Roedd rhywbeth gwyrdd ar blât Pigúiça.
Gogwyddodd hi ei phen i un ochr. Yna i’r ochr arall. Roedd y peth gwyrdd yn dal yno, yn dawel bach, wrth ymyl y cawl. Roedd e’n edrych fel coeden fach, â boncyff bach a phopeth.
“Beth yw hwnna?” gofynnodd hi’n amheus.
“Brocoli,” meddai Fofuxo, o ochr arall y bwrdd. “Wedi’i gasglu o’r ardd lysiau heddiw.”
“Dw i ddim yn ei hoffi,” meddai Pigúiça, gan wthio’r plât i ffwrdd â’i thrwyn. “Mae e’n rhy wyrdd. Ac mae e’n edrych fel petai e’n cosi’r gwddf.”
“Wyt ti wedi ei flasu fe?” gofynnodd Fofuxo. Ac atebodd Pigúiça, yn bendant iawn: “Nac ydw. Ond dw i ddim yn ei hoffi.”
Wnaeth Fofuxo ddim mynnu. Cododd e ddarn o frocoli oddi ar ei blât ei hun a syllu arno’n ddifrifol iawn, fel gwyddonydd â sbectol. “Wyt ti’n gwybod beth dw i’n feddwl? Mai coeden o goedwig y morgrug bach yw hon. Edrych ar faint y brigau. Mae lle i dŷ morgrugyn cyfan fan hyn ar y top.”
Edrychodd Pigúiça yn agos. Roedd e’n wir. Roedd e’n edrych yn union fel coedwig fach, fach, â brigau bach a dail bach a phopeth.
Ym mhen draw’r bwrdd, cododd Tico’r ci selsig ddarn cyfan o frocoli a’i gnoi. Crensh, crensh, crensh. “Mae e’n gwneud sŵn!” meddai fe, â’i geg yn llawn. “Mae fel cerdded ar ddail sych yr hydref!”
Roedd Pigúiça yn chwilfrydig nawr. Yn gyntaf, aroglodd hi fe. Roedd e’n arogli fel glaswellt ar ôl glaw. Wedyn, cyffyrddodd hi ag e â’i phawen. Roedd e braidd yn feddal ar y top ac yn galed oddi tano. Yna cyffyrddodd hi ag e â blaen ei thafod. Ddigwyddodd dim byd drwg. Arhosodd ei thafod yn ei le, a’i chynffon hefyd.
Felly, yn araf iawn, cymerodd hi gnoad mor fach â morgrugyn. Crensh.
Cnodd hi. Cnodd hi ychydig mwy. Gwnaeth hi wyneb meddylgar, ag un llygad hanner ar gau a’r llall yn edrych ar y nenfwd. Arhosodd Tico a Fofuxo, heb amrantu.
“Wel?” gofynnodd Tico.
“Mae e’n... ocê,” meddai Pigúiça. Ac ar ôl ychydig: “Ond mae’r sŵn yn grêt. Yfory, dw i am drio darn bach arall, iawn? Darn mor fach â buwch goch gota.” Ysgydwodd Fofuxo ei gynffon. Roedd ocê yn ddechrau da iawn.
Yn nes ymlaen, â’i bol yn gynnes o gawl, setlodd Pigúiça yn ei gwely a chau ei llygaid. A breuddwydiodd hi am goedwig o goed bach gwyrdd, lle roedd morgrug bach mewn hetiau’n mynd am dro yn araf, araf bach, nes iddyn nhw i gyd syrthio i gysgu hefyd.
