“Un, dau, tri... EWCH!”
Rhedodd y criw ar draws y cae blodau. Ar y blaen roedd Pigúiça, â’i chlustiau’n chwifio tuag yn ôl. Yn dynn wrth ei sodlau roedd Nina’r pwdl, yn bownsio fel sbring. Wedyn Tico’r ci selsig, â’i goesau bach byr yn troi’n gyflym, gyflym. Ac ymhell yn y cefn, ymhell iawn, roedd Bolota’r basset, â’i chlustiau mawr yn llusgo drwy’r blodau.
Roedd Fofuxo yn rhedeg wrth eu hochr, dim ond i gadw cwmni. Y llinell derfyn oedd gwreiddyn trwchus Coeden y Bydysawd.
Rhedodd Pigúiça, a rhedeg a rhedeg. Bron yno! Ond reit ar y diwedd, rhoddodd Nina naid enfawr, boing, a’i phasio hi. Cyffyrddodd hi â’r gwreiddyn gyntaf.
“Fi enillodd!” gwaeddodd Nina, dan chwerthin.
Stopiodd Pigúiça. Syrthiodd ei chlustiau. “Dydy hynna ddim yn cyfri,” grwgnachodd hi. “Neidiaist ti. Dydy neidio ddim yn cyfri. Dw i ddim eisiau chwarae rhagor.” Ac eisteddodd hi â’i chefn at bawb, a’i thrwyn yn pwdu’n ofnadwy.
Cyrhaeddodd Tico yn chwythu, â’i dafod allan. Ac yn hir, hir wedyn, cyrhaeddodd Bolota. Roedd hi’n dod yn hamddenol braf, yn stopio fan hyn a fan draw, â gwên anferth ar ei hwyneb hir.
“Bolota, ti ddaeth yn olaf,” meddai Tico. “Wyt ti ddim yn drist?”
“Trist?” meddai Bolota, gan eistedd ar y glaswellt. “Gwelais i fuwch goch gota â smotiau pinc. A dywedodd blodyn ‘prynhawn da’ wrtha i. A theimlais i’r gwynt yn fy nghlustiau. Dyna’r ras orau erioed!”
Meddyliodd Pigúiça am y peth. Roedd hi wedi rhedeg mor galed fel nad oedd hi wedi gweld yr un fuwch goch gota. Dim blodyn, dim gwynt. Dim ond y gwreiddyn yn y pellter.
“Y peth gorau am ras yw rhedeg gyda’n gilydd,” meddai Fofuxo, gan orwedd wrth ei hochr. “Dim ond y diwedd yw cyrraedd.”
Arhosodd Pigúiça yn dawel am ychydig. Yna cododd hi, mynd at Nina a dweud, braidd yn dawel: “Llongyfarchiadau. Roedd dy naid di’n uchel iawn.” Ysgydwodd Nina ei chynffon i gyd, mor hapus oedd hi.
“Gawn ni chwarae eto?” gofynnodd Tico. “Ras tu chwith y tro yma: pwy bynnag sy’n cyrraedd olaf sy’n ennill!”
Chwarddodd pawb. Cerddodd y criw yn araf, araf bach, yn edrych ar bob blodyn a phob buwch goch gota. A phwy enillodd, wrth gwrs? Bolota, oedd yn gallu mynd yn arafach na neb.
Y noson honno, gorweddodd Pigúiça wedi blino ac yn fodlon. Doedd hi ddim yn cofio pwy oedd wedi cyrraedd gyntaf. Roedd hi’n cofio’r gwynt yn ei chlustiau, chwerthin y criw, a’r fuwch goch gota smotiog. A chyda’r atgofion hynny, yn araf, araf bach, caeodd hi ei llygaid a chysgu.
