Roedd y tŷ bach yn rhy dawel. Roedd sŵn pawennau mawr a thap-tap cynffon Fofuxo ar y llawr ar goll.
Y bore hwnnw, roedd e wedi croesi’r bryn i nôl hadau yn y farchnad yr ochr draw i’r dyffryn. Cyn gadael, rhoddodd gusan trwyn ar dalcen Pigúiça ac addo: “Dw i’n dod yn ôl pan fydd y seren gyntaf yn goleuo.”
Gwnaeth Pigúiça’r gorau o’r diwrnod. Chwaraeodd gyda Bolota, tynnu llun yn y pridd, bwyta ei bisged. Ond aeth yr haul i lawr, aeth yr awyr yn binc ac wedyn yn borffor bach, a doedd dim sôn am Fofuxo.
Eisteddodd wrth y ffenest a gwnaeth ei bol wlwm bach. “Beth os collodd e ei ffordd? Beth os yw’r ffordd yn rhy hir? Beth os...”
Agorodd blodyn oedd yn byw ar silff y ffenest, un o’r rhai sy’n ateb pan fyddwn ni’n dod yn agos, lygad petal bach. “Addawodd e?” gofynnodd. “Do,” meddai Pigúiça. “Ydy e bob amser yn gwneud yr hyn mae’n ei addo?” Meddyliodd Pigúiça.
Cofiodd yr adeg pan addawodd Fofuxo ddysgu iddi arogli llwybrau, a dysgodd. Cofiodd yr adeg pan addawodd aros wrth ei hochr yn y tywyllwch, ac arhosodd. “Bob amser,” atebodd. “Felly mae e’n dod,” meddai’r blodyn, a chau ei lygad bach.
Roedd aros yn dal yn anodd. Ond darganfu Pigúiça fod aros â’r pawennau’n brysur yn haws. Felly trefnodd wely Fofuxo, wrth ymyl ei gwely hi, a lledaenu ei flanced. Llanwodd y bowlen â dŵr ffres. A phaentiodd, â’i phawen yn llawn paent, boster: CROESO ADREF, FOFUXO.
Tywyllodd yr awyr ychydig yn fwy. Dim seren eto. Anadlodd Pigúiça’n ddwfn ac edrych, â’i llygaid glas yn agored led y pen.
Ac yna, yn y gornel uchaf, winciodd golau bach. “Y seren gyntaf!” sibrydodd.
Daliodd ei gwynt a gwrando. Ymhell, bell, daeth sŵn bach: tap... tap... tap... Un bawen fawr, un bawen fawr, un bawen fawr. Ac wrth dro’r llwybr, ymddangosodd Fofuxo, â’r sach o hadau ar ei gefn, wedi blino ac yn gwenu.
Rhedodd Pigúiça a bron â’i fwrw drosodd o lawenydd. “Ydw i wedi cyrraedd mewn pryd?” gofynnodd e. “Rwyt ti wedi cyrraedd pan oleuodd y seren gyntaf,” meddai hi. “Fe wnes i addo,” meddai, a’i chofleidio â’i drwyn.
Ar ôl swper, eisteddodd y ddau y tu allan a gwylio seren wenog yn wincio’n araf yn yr awyr. Dywedodd Fofuxo hanes ei ddiwrnod, mewn llais isel: y farchnad, yr hadau, a chrwban oedd yn gwerthu pupurau.
Chlywodd Pigúiça mo’r diwedd. Pwysodd ei phen arno a chau ei llygaid, gan wybod rhywbeth syml iawn: mae pwy sy’n caru ac yn addo bob amser yn dod yn ôl, hyd yn oed os yw’r ffordd yn hir.
Yn uchel i fyny, winciodd y seren unwaith eto. Ac nid oedd y tŷ bach yn rhy dawel mwyach. Roedd ynddo sŵn tawel dwy galon yn cysgu.
