I nDogavios, nuair a thosaíonn an spéir bhándearg ag casadh corcra, dúnann na bláthanna a bpeitil agus deir siad “oíche mhaith” i gcogar. Sin an t-am den lá ba lú a thaitin le Pigúiça.
Coileán husky a bhí inti, le súile gorma, agus bhí sí cróga i mbeagnach gach rud. Dhreapadh sí clocha arda, léimeadh sí thar locháin mhóra, agus chuireadh sí a srón le ciaróga gan eagla ar bith. Ach an dorchadas... bhuel, ba scéal eile é sin.
An oíche sin, chomh luath is a múchadh an solas sa teachín, chonaic Pigúiça scáth fada ar an mballa. Bhí lámha caola air agus na céadta méar. “Fofuxo!” a ghlaoigh sí. “Tá ollphéist anseo le méara gan áireamh!”
Tháinig Fofuxo go dtí an doras, mór millteach, a fhionnadh órga in aimhréidh ón gcodladh. D'fhéach sé ar an mballa, d'fhéach sé amach an fhuinneog, agus rinne sé miongháire. “Ar mhaith leat teacht amach liom leis an ollphéist sin a fheiceáil níos gaire?”
Leath a súile móra gorma. Amach? Sa dorchadas? Ach shín Fofuxo a lapa chuici, agus bhí an lapa sin te agus bog. Tharraing sí anáil mhór agus amach léi, í brúite go dlúth leis.
Taobh amuigh, ní raibh san ollphéist ach craobh an chrainn sa ghairdín, ag luascadh sa ghaoth. “Ó,” arsa Pigúiça. “Níl ionat ach craobh.” Rinne an chraobh gíoscán beag, díosc, díosc, amhail is dá mbeadh sí ag gabháil leithscéil.
Shiúil siad beagán eile, go dtí an réiteach. Agus ansin stad Pigúiça go tobann. I lár an dorchadais, las solas beag bídeach. Ansin ceann eile. Ansin deich gcinn. Ansin an oiread sin nach bhféadfadh sí iad a chomhaireamh.
“Lampróga!” arsa Fofuxo i gcogar. “Ní thagann siad amach ach nuair a bhíonn sé fíordhorcha. Dá mbeadh an saol lasta ar feadh na hoíche, ní fheicfimis an chóisir seo choíche.”
Shuigh Pigúiça síos san fhéar agus d'fhan sí ag breathnú. D'eitil na lampróga suas agus anuas, ag caochadh go mall, mar a bheadh réaltaí beaga ann a shocraigh cónaí níos gaire don talamh. Bhí clocha an réitigh ag canadh port íseal, beagnach ina chogar.
“Mar sin ní dorchadas amháin é an dorchadas,” ar sise. “Is é an áit a mbíonn na soilse beaga ag súgradh.” Chlaon Fofuxo a cheann agus luigh sé síos lena taobh.
Tháinig lampróg amháin agus thuirling sí ar bharr a sróine. D'éirigh Pigúiça camshúileach ag stánadh uirthi, agus rinne an bheirt acu gáire chomh ciúin sin nár dhúisigh siad fiú na bláthanna.
Nuair a d'fhill siad abhaile, bhí scáth na craoibhe fós ar an mballa. Ach anois bhí a fhios ag Pigúiça cé a bhí ann. “Oíche mhaith, a chraobh,” ar sise. Agus amuigh faoin spéir, bhí na lampróga fós ag caochadh.
Chas sí í féin ina liathróid sa leaba bheag, chuir sí a srón isteach ina heireaball clúmhach, agus lig sí méanfach fhada. Caoch, caoch, a rinne na soilse beaga. Chaoch a súile gorma freisin. Uair amháin. Dhá uair. Agus d'fhan siad dúnta.
B'fhéidir, in aice le d'fhuinneog féin, go bhfuil lampróg ag súgradh díreach anois. Lig di lonrú, agus dún do shúile beaga freisin.
