Bzzzz. Chuaigh beach bheag thar an bhfuinneog ag crónán díreach nuair a d'fhiafraigh Fofuxo: “Pigúiça, an bhfaca tú mo chnámh is fearr liom? An ceann fada, agus an barr beag cam air?”
Chonaic Pigúiça é, cinnte. Le fírinne, is ise a thóg an cnámh le himirt leis, a chuir i bhfolach é áit éigin sa ghairdín agus a rinne dearmad glan ar an áit. Ach bhí náire uirthi é sin a rá.
Mar sin d'fhéach sí ar an mbeach bheag agus dúirt sí go han-tapa: “Beach a bhí ann! Thóg beach é!”
D'ardaigh Fofuxo mala. Beach? Ag iompar cnáimh chomh mór le craobh? Ach ní dúirt sé tada faoi sin. Ní dúirt sé ach: “Nach aisteach sin. Téimis ag cuardach sa réiteach, mar sin.”
Shiúil an bheirt acu tríd an gcoill bheag. Bhí Pigúiça an-chiúin. Bhí an bréigín istigh inti, trom mar chloch i bpóca, dá mbeadh póca ag coileáin.
Sa réiteach, tharla rud nach raibh súil ag aon duine leis. D'eitil beach thart, agus cnáimhín ina glac aici! Bhí sé bídeach, chomh beag le gráinne ríse, ach cnáimhín a bhí ann gan dabht. D'fhan Fofuxo agus Pigúiça ag stánadh, a mbéal ar leathadh.
“Féach, an gadaí!” arsa coileán a bhí in aice láimhe. “Beir ar an mbeach!” a scairt coileán eile. Agus d'eitil an bheach bhocht anonn is anall, scanraithe.
Mhothaigh Pigúiça a bolg ag teannadh. Ní raibh aon rud déanta ag an mbeach sin. Ní raibh sí ach ag iompar a cnáimhín féin abhaile. Agus anois bhí gach duine den tuairim gur gadaí cnámh í, de bharr bréigín amháin.
“Stadaigí!” arsa Pigúiça. Stad gach duine. Tharraing sí anáil mhór agus d'fhéach sí ar Fofuxo. “Ní hí an bheach a bhí ann. Mise a bhí ann. Thóg mé do chnámh, chuir mé i bhfolach sa ghairdín é agus rinne mé dearmad ar an áit. Tá brón orm, Fofuxo.”
Chrom Fofuxo a cheann go raibh sé ar comhairde léi. “Go raibh maith agat as é a insint dom,” ar seisean. “An bhfuil a fhios agat cad is fusa a aimsiú ná cnámh caillte? Cnámh caillte nuair a chuardaímid le chéile é.”
D'eitil an bheach timpeall os cionn Pigúiça, zzz, amhail is dá mbeadh sí ag gabháil buíochais, agus d'imigh sí léi agus a cnáimhín aici.
D'fhill an bheirt acu abhaile agus thochail siad an gairdín ar fad. Chabhraigh na bláthanna leo. “Fuar!” arsa bláth amháin. “Bog te!” arsa bláth eile. “Te te te!” a scairt an nóinín sa chúinne. Agus bhí sé ansin, an cnámh leis an mbarr cam, clúdaithe le hithir.
An oíche sin, mhothaigh Pigúiça éadrom, éadrom. Bhí an chloch dhofheicthe sin imithe. Chuach sí í féin sa leaba bheag, agus boladh ithir an ghairdín fós ar a srón.
Amuigh, bhí an bheach bheag ina codladh sa choirceog, a cnáimhín lena taobh. Agus dhún Pigúiça a súile go mall, breá suaimhneach, agus chodail sí go maidin.
