Chwilio am chwedlau byrion amser gwely? Dyma 5 stori wreiddiol, 2 i 3 munud yr un, gydag anifeiliaid bach, diweddglo tawel ac un wers syml. Cawsant eu hysgrifennu i'w darllen yn uchel, gyda'r golau'n isel a heb frys.
Eisiau mwy? Edrychwch hefyd ar straeon amser gwely y safle.
Y 5 chwedl i'w darllen cyn mynd i gysgu
1. Y Grwban a'r Hedyn
Mewn cornel o'r ardd, plannodd Lia'r grwban hedyn bach ac eistedd yn gwylio'r pridd. Ddigwyddodd dim ar y diwrnod cyntaf. Ddigwyddodd dim ar yr ail.
Rhedodd Nico'r wiwer heibio a gofyn: “Ydy e wedi egino eto?” “Ddim eto,” meddai Lia'n dawel. “Pam wyt ti'n eistedd yna, felly?” “Achos dw i eisiau bod yn agos pan fydd yn deffro.”
Chwarddodd Nico a rhedeg i ffwrdd ar ôl cnau. Syrthiodd glaw mân yn araf, cynhesodd yr haul y pridd, a daeth y nos gyda sêr. Caeodd Lia ei llygaid wrth ymyl yr hedyn.
Yn y bore, roedd eginyn gwyrdd bach yn sbecian allan o'r pridd, yn fach ac yn swil. Sibrydodd Lia: “Bore da.” Daeth Nico yn ôl, gweld yr eginyn, ac eistedd wrth ei hochr i aros hefyd.
Y wers: mae pethau da yn cymryd amser, ac mae aros gyda chariad yn rhan o dyfu.
2. Y Gwningen Fach a'r Cysgod Mawr
Roedd ofn mawr ar Teo'r gwningen fach rhag cysgod enfawr ar wal ei ystafell. Bob nos roedd yn gorchuddio ei glustiau ac yn cau ei lygaid yn dynn.
Un noson, daeth y lleuad i mewn drwy'r ffenest a phenderfynodd Teo sbecian, dim ond ychydig. Roedd gan y cysgod ddwy glust hir a thrwyn bach yn symud. Symudodd yntau ei drwyn. Symudodd y cysgod ei drwyn hefyd.
“O,” sibrydodd Teo. “Ti sydd yna.”
Neidiodd yn araf i'r chwith, a neidiodd y cysgod gydag e. Neidiodd i'r dde, a dilynodd y cysgod. Giglodd Teo yn dawel, ac roedd fel petai'r cysgod yn giglo hefyd.
Y noson honno, gadawodd ei glustiau heb eu gorchuddio, dywedodd nos da wrth y cysgod, a chysgodd yn syth.
Y wers: mae ofn yn mynd yn llai pan fyddwn ni'n ddigon dewr i edrych arno'n agos.
3. Pigúiça, Fofuxo a'r Fisgïen
Daeth Pigúiça, y ci bach husky benywaidd gyda llygaid glas, o hyd i fisgïen fawr o dan y goeden yn yr Ardd Hud. Disgleiriodd ei llygaid. Hon oedd y fisgïen fwyaf yn y byd!
Yna gwelodd ei ffrind Fofuxo yn dod, a'i fol bach yn grwgnach. Edrychodd Pigúiça ar y fisgïen, edrychodd ar Fofuxo, a meddwl am eiliad.
“Wyt ti eisiau ei rhannu gyda mi?” gofynnodd.
Gwenodd Fofuxo wên fawr. Eisteddodd y ddau ar y glaswellt a thorri'r fisgïen yn ei hanner. Roedd pob darn yn blasu'n well fyth na'r fisgïen gyfan, achos roedd cwmni gyda hi.
Pan oedd hi wedi mynd, stopiodd bol Fofuxo grwgnach, a bol Pigúiça hefyd. Gorweddodd y ddau ochr yn ochr yn gwylio'r cymylau'n mynd heibio, nes i'w llygaid fynd yn drwm.
Y wers: mae'r hyn rydyn ni'n ei rannu yn blasu'n well, achos mae cwmni gydag ef.
4. Yr Aderyn Bach a'r Brigyn
Roedd Pipo'r aderyn bach eisiau adeiladu nyth, a daeth o hyd i'r brigyn perffaith. Dim ond un broblem oedd: roedd yn enfawr, yn llawer mwy nag e.
Tynnodd Pipo, gwthiodd, curodd ei adenydd bach, a dim byd. Roedd cywilydd arno ofyn am help, achos roedd yn meddwl bod aderyn go iawn yn cario popeth ar ei ben ei hun.
Dywedodd y dylluan Alba, oedd yn gweld popeth oddi uchod, yn dawel: “Dydy gofyn am help ddim yn wendid, Pipo. Mae'n ffordd glyfar o fynd ymhellach.”
Anadlodd Pipo'n ddwfn a galw ar ei ffrindiau. Mewn munud, daliodd tri aderyn bach y brigyn gyda'i gilydd, a hedfanodd i fyny i'r goeden heb drafferth.
Roedd y nyth yn barod cyn i'r awyr dywyllu. Swatiodd Pipo y tu mewn, yn ddiolchgar, a chysgodd yn gwrando ar y gwynt yn y dail.
Y wers: mae gofyn am help yn ffordd glyfar a dewr o fynd ymhellach.
5. Y Draenog a'r Mwydyn
Roedd drain ar hyd corff Bento'r draenog, ac felly roedd yn meddwl nad oedd neb eisiau bod yn agos ato. Rhag ofn, treuliai ei ddyddiau'n dawel yn ei dwll.
Un prynhawn o law trwm, gwelodd fwydyn ar goll ar y llwybr, yn wlyb at ei groen ac yn crynu gan oerfel. Meddyliodd Bento: “Dydw i ddim yn dda am gwtsh.” Er hynny, gadawodd ei dwll.
Yn ofalus, cododd ddeilen fawr a'i dal fel ambarél, heb gyffwrdd â'r mwydyn â'i ddrain. Arhosodd y mwydyn oddi tani, yn sych, nes i'r glaw ddod i ben.
“Diolch, Bento,” meddai. “Rwyt ti'n garedig iawn.”
Doedd Bento erioed wedi clywed hynny o'r blaen. Aeth yn ôl i'w dwll gyda chalon gynnes a chysgodd yn gwenu.
Y wers: nid yw caredigrwydd yn dibynnu ar sut rydyn ni'n edrych o'r tu allan, ond ar yr hyn rydyn ni'n ei wneud.
Sut i ddarllen chwedlau amser gwely yn uchel
- Llais isel ac araf: gostyngwch eich llais ychydig gyda phob paragraff, fel petai'r stori hefyd yn gysglyd.
- Seibiau: gadewch anadl ar ôl geiriau'r cymeriadau. Yn y tawelwch hwnnw mae'r dychymyg yn gweithio.
- Un cwestiwn ar y diwedd: gofynnwch “Beth fyddet ti wedi'i wneud yn ei le?” a derbyniwch unrhyw ateb, heb gywiro.
- Golau meddal: mae lamp wan yn helpu'r corff i ddeall bod y nos wedi dod.
Os oedd eich plentyn yn hoffi Pigúiça, hi yw prif gymeriad y llyfr Dogavios: Lle Mae Breuddwydion yn Dod yn Fyw, ac mae hi hefyd yn y gêm rydd Pigúiça, sy'n rhedeg yn y porwr heb gofrestru a heb hysbysebion.
Cwestiynau cyffredin
Beth yw'r oed gorau ar gyfer chwedlau byrion?
Maen nhw'n gweithio'n dda o 3 i 8 oed. Gyda'r rhai lleiaf, darllenwch yn araf gyda llais meddal. Gyda'r rhai hŷn, gadewch iddyn nhw esbonio'r wers yn eu geiriau eu hunain.
Pa mor hir mae pob chwedl yn ei gymryd?
Tua 2 i 3 munud wrth ei darllen yn dawel. Darllenwch un yn unig ar nosweithiau blinedig, neu ddwy pan fydd y plentyn yn gofyn am fwy.
Alla i ailadrodd yr un chwedl bob nos?
Gallwch, ac mae'n dda hefyd. Mae ailadrodd yn rhoi diogelwch, ac mae'r plentyn yn dechrau disgwyl y diweddglo tawel, sy'n helpu i ymlacio cyn cysgu.
