Os ydych chi'n pendroni beth i'w wylio gyda'ch plentyn 3 i 6 oed, dyma ddeg opsiwn sy'n gweithio'n dda gyda'ch gilydd: Bluey, Sali Mali, Sam Tân, Pocoyo, Puffin Rock, Hey Duggee, Sarah & Duck, Peppa, ffilmiau byrion Pixar a phenodau Dogavios, ein cartŵn ni ein hunain, sydd am ddim ar YouTube. Mae gan bob un ohonyn nhw benodau byr, cyflymder tawel ac un thema ar y tro, sef yr hyn sy'n bwysicaf yn yr oedran hwn. Isod, beth mae pob un yn ei gynnig a sut i ddefnyddio'r sgrin i sbarduno sgwrs.
Beth sy'n gwneud cartŵn yn dda ar gyfer gwylio gyda'ch gilydd
Mae gwylio gyda'ch gilydd yn wahanol i adael y teledu ymlaen. Pan fo oedolyn wrth eu hymyl, mae'r cartŵn yn dod yn bwnc: mae'r plentyn yn gofyn, yn gwneud sylwadau, yn dynwared. Er mwyn i hynny weithio, mae ychydig o feini prawf yn helpu:
- Penodau byr. Rhwng 5 a 12 munud, mae'r plentyn yn dilyn y cyfan ac yn gwybod pryd mae'n gorffen.
- Cyflymder tawel. Toriadau araf, cerddoriaeth dyner ac ychydig o weiddi. Mae cartwnau cyflym iawn yn gadael plant wedi cynhyrfu.
- Un thema fesul pennod. Ofn y tywyllwch, rhannu teganau, hiraethu am rywun. Mae hynny'n ei gwneud yn hawdd siarad wedyn.
- Cymeriadau sy'n gwneud camgymeriadau. Mae plant yn dysgu mwy o wylio rhywun yn gwneud llanast a'i drwsio nag o wylio rhywun perffaith.
Y 10 cartŵn a ffilm fer
- 1. Bluey. Cyfres o Awstralia am deulu o gŵn. Mae pob pennod yn dangos gêm ac, y tu mewn iddi, pwnc teuluol. Mae'n ffefryn gan rieni a phlant fel ei gilydd am fod yr hiwmor yn gweithio i'r ddau. Mae'r penodau tua 7 munud.
- 2. Sali Mali. Y cymeriad Cymraeg a ddaeth o lyfrau Mary Vaughan Jones ac sydd wedi bod ar y sgrin ers blynyddoedd. Straeon syml, tyner, mewn Cymraeg clir, gyda ffrindiau fel Jac y Jwc. Un o'r ffyrdd mwyaf naturiol i blentyn bach glywed Cymraeg ar y teledu.
- 3. Sam Tân. Y dyn tân o Bontypandy, cymeriad a gafodd ei greu yng Nghymru cyn mynd o amgylch y byd fel Fireman Sam. Penodau byr, argyfwng bach yn cael ei ddatrys ym mhob un, a gwers ddiogelwch ysgafn ar y diwedd.
- 4. Pocoyo. Cynhyrchiad o Sbaen gyda bachgen bach, hwyaden ac eliffant ar gefndir gwyn. Bron dim deialog, sy'n helpu llawer yn y blynyddoedd cynnar.
- 5. Puffin Rock. Cyfres o Iwerddon am deulu o balod. Adrodd tawel, natur, cyflymder araf. Da ar gyfer diwedd y dydd.
- 6. Hey Duggee. Cyfres Brydeinig am gi sy'n arwain clwb o anifeiliaid bach. Penodau byr iawn, pob un â thasg a bathodyn ar y diwedd.
- 7. Sarah & Duck. Cyfres Brydeinig dawel am ferch a'i hwyaden. Hiwmor tyner, lliwiau meddal, dim brys.
- 8. Peppa. Y clasur Prydeinig, sydd hefyd ar gael yn Gymraeg. Penodau pum munud am sefyllfaoedd bob dydd teulu o foch bach. Mae'n gweithio'n dda iawn gyda'r rhai lleiaf.
- 9. Ffilmiau byrion Pixar. Piper, Lava, La Luna, Bao. Ychydig funudau yr un, bron dim deialog, straeon cyflawn ac emosiwn go iawn. Perffaith ar gyfer siarad wedyn.
- 10. Penodau Dogavios (ein rhai ni). Saith pennod fer, am ddim ar YouTube, gyda Pigúiça, ci bach husky â llygaid glas, a'i ffrind Fofuxo. Mae pob pennod yn dilyn rhan o'r llyfr, felly gallwch chi ddarllen a gwylio'r un stori. Maen nhw wedi'u casglu yn /desenhos. Prosiect y blog hwn ei hun ydyw, felly daw'r argymhelliad gyda'r tryloywder hwnnw.
