Fyrir mörg börn er bréfið til jólasveinanna fyrsta skiptið sem það að skrifa hefur alvöru ástæðu: einhver mikilvægur ætlar að lesa það. Þess vegna á það skilið að vera meðhöndlað sem viðburður, ekki innkaupalisti lesinn upp í flýti. Með réttri uppbyggingu verður það æfing í skrift, þakklæti og ímyndunarafli, allt í einu.
Hvenær á að skrifa það
Á Íslandi eru jólasveinarnir þrettán og koma einn á dag til byggða frá 12. desember, þegar Stekkjastaur mætir fyrstur, fram að aðfangadegi þegar Kertasníkir rekur lestina. Þess vegna er fyrsta vikan í desember besti tíminn: nógu snemma til að foreldrar geti „samið“ um listann, nógu seint til að eftirvæntingin sé í loftinu. Bréfið má setja í skóinn í glugganum kvöldið sem Stekkjastaur kemur, svo hann geti farið með það upp á fjöll til Grýlu og bræðra sinna, eða heimsækja jólasveinana í Dimmuborgum við Mývatn, þar sem þeir taka á móti gestum á aðventunni.
Uppbyggingin sem virkar (á hverjum aldri)
- Kveðja: „Kæru jólasveinar“ eða til eins þeirra, „Kæri Stekkjastaur“.
- Kynning: nafn, aldur, hvar barnið býr. Fyrir þau litlu er það þegar hálft bréfið.
- Eitt gott frá árinu: „í ár lærði ég að hjóla“. Það kennir að líta til baka með stolti.
- Þakkir: fyrir gjöfina í skónum í fyrra eða eitthvað í lífinu. Það er hlutinn sem breytir bréfinu mest.
- Óskin: ein eða tvær óskir, með ástæðu. „Mig langar í risaeðlubók því ég vil vita hvað þær heita allar.“
- Ósk fyrir einhvern annan: systkini, ömmu, hundinn. Ein lína sem kennir samkennd án fyrirlestrar.
- Kveðja og undirskrift: með nafninu skrifuðu af barninu sjálfu, hvernig sem það hallar.
Sniðmát eftir aldri
3 til 5 ára: barnið les fyrir, þú skrifar, barnið teiknar. Teikningin er megintextinn og óskin kemst í eina setningu. 6 til 7 ára: barnið skrifar orðin sem það getur, þú fyllir í með penna í öðrum lit. Látið villurnar standa: þær eru fallegasti hlutinn. 8 ára+: barnið skrifar sjálft, þú lest bara upphátt í lokin til að fara yfir.
6 hugmyndir að hefð
- Sérstakur pappír: fallegt blað sem er geymt bara fyrir þetta, með stimpli eða glimmeri.
- Handskreytt umslag, með „Til jólasveinanna“ skrifað stórt.
- Mynd af bréfinu áður en það fer í skóinn: bréfasafnið í gegnum árin er eitt hjartnæmasta albúmið sem til er.
- Upplestur við kvöldmatarborðið, með lófataki.
- Nesti í skóinn: barnið „sendir“ smáköku eða laufabrauð með (sem hverfur á dularfullan hátt).
- Geymið svarið: ef miði kemur í skóinn frá jólasveininum, fer hann í fjársjóðskistu barnsins.
Þegar óskin er ómöguleg
Hestur, lítill bróðir, sundlaug. Ekki leiðrétta á staðnum, bætið bara við einni setningu: „jólasveinarnir velja úr óskunum, svo við skrifum meira en eina“. Barnið lærir að það að óska er annað en að fá, án þess að nokkur þurfi að segja nei.
Gjöfin sem endist allt árið
Ef pláss er fyrir bók á listanum er hún óskin sem gefur mest: ein saga verður að tugum kvölda, og á Íslandi er bók á aðfangadagskvöld þegar hefð með jólabókaflóðinu. Ævintýri husky-tíkarinnar Pigúiça í bókinni Dogavios fjallar um að trúa á eigin drauma, þema sem passar jólunum, og litabók Dogavios með henni fyllir allt jólafríið. ✉️
