Hai unha época do ano na que o chan se converte nunha tenda de materiais de balde: follas de todas as cores, piñas, ramiñas, castañas e sementes. No Hemisferio Norte vai de setembro a novembro, e en Galicia ten a súa festa propia: o magosto de San Martiño, o 11 de novembro, con castañas asadas e os soutos cheos de follas para recoller. No sur, o outono cae entre marzo e xuño, pero calquera rúa con árbores dá follas todo o ano. O xogo empeza antes da manualidade: na recolleita.
Primeiro, a recolleita (que xa é a actividade)
Bolsa de papel, unha regra («só o que xa caeu, nada de arrincar») e unha misión: «atopa 5 cores distintas» ou «atopa a máis grande e a máis pequena». Na casa, lava as follas rápido, sécaas cun pano e escolle as máis enteiras.
Como secar follas para que duren
- Prensadas: entre dúas follas de papel dentro dun libro pesado, unha semana. Quedan lisas e planas, perfectas para colaxe.
- Con cera: un adulto derrete unha candea vella, mergulla a folla polo talo e deixa escorrer. Queda brillante e dura meses.
- Con glicerina: 1 parte de glicerina por 2 de auga, follas mergulladas 3 días. Quedan flexibles, sen romper.
10 manualidades por idade
- Animal de folla (3+): unha folla grande é o corpo, follas pequenas son orellas e patas, ollos con boli. Curuxa, raposo e peixe son os máis fáciles.
- Estampado de folla (3+): pinta o lado das nervaduras con témpera e preme sobre o papel. Cada folla imprime un padrón distinto.
- Coroa de follas (4+): unha tira de cartolina á medida da cabeza e follas pegadas en fila. Rei e raíña do outono.
- Frotado (4+): folla debaixo do papel, cera deitada frotada por riba: as nervaduras aparecen coma por maxia.
- Móbil de ramiñas (5+): dúas ramiñas en cruz atadas con corda, follas e piñas colgando de fíos de distintos longos.
- Ourizo de piña (5+): piña deitada, fociño de plastilina, ollos de abelorio. Sae en dous minutos. E se sobran castañas do magosto, o ourizo de castaña con palillos é a versión galega de sempre.
- Grilanda de porta (6+): un círculo de cartón (un prato de papel co centro recortado serve) cuberto de follas superpostas.
- Mandala de natureza (6+): no chan ou nunha bandexa, follas, sementes e pedriñas ordenadas en círculos concéntricos. Facer foto e desmontar é parte do xogo.
- Marcapáxinas (7+): folla prensada pegada en cartolina estreita, cuberta con cinta ancha ou plástico adhesivo. Convértese en regalo.
- Cadro de follas (7+): follas prensadas en composición, pegadas en papel escuro, dentro dun marco simple. Arte de verdade para a parede.
O que o neno aprende sen se dar conta
Clasificar por cor, tamaño e forma é matemáticas. Observar nervaduras é ciencia. Compoñer un mandala é simetría. E todo con material que non custa nada e que el mesmo escolleu do chan.
Despois da desorde
A folla seca esfarélase e o chan da sala parece un bosque. Toca escoba e despois unha actividade limpa: as follas e os animais do outono tamén aparecen nos debuxos para colorear de Dogavios, e o libro para colorear da husky Pigúiça ten un bosque enteiro para pintar. 🍂
