Onafhankelijke kindertekenfilms zijn series die bedacht en gemaakt zijn door kleine studio's, buiten de grote wereldwijde mediaconcerns om, en er zijn er meer dan je denkt: Woezel en Pip, Nijntje, Kikker en zijn vriendjes, De Fabeltjeskrant, Alfred J. Kwak, Dikkie Dik en Buurman en Buurman zijn de bekendste in Nederland en Vlaanderen. Hieronder lees je wat elke serie goed doet en voor welke leeftijd ze past, en aan het eind stellen we de onze voor: Dogavios, een volledig onafhankelijke Braziliaanse tekenfilm over een husky, gratis te bekijken met ondertitels en nasynchronisatie in meerdere talen.
Wat we hier «onafhankelijk» noemen
We gebruiken het woord ruim en eerlijk: producties die bedacht en gemaakt zijn door kleine teams, vaak op basis van een prentenboek, met steun van een omroep of met eigen geld. Sommige namen hieronder zijn intussen flink gegroeid, maar ze zijn klein begonnen en zijn in tekst, humor en sfeer nog altijd herkenbaar Nederlands of Vlaams. Dat doet ertoe voor een kind: het hoort zijn eigen taal, ziet dieren en plekken die het kent, en leert dat goede verhalen ook van dichtbij komen. En af en toe een verhaal uit een heel ander land, zoals dat van ons, is een raampje naar de rest van de wereld.
7 kindertekenfilms om te ontdekken
1. Woezel en Pip
Twee hondjes, bedacht door Guusje Nederhorst, die met hun vriendjes in de Tovertuin wonen. De afleveringen zijn kort, zacht van toon en gaan over vriendschap, samen spelen en kleine dagelijkse dingen. Er is geen slechterik. Werkt het beste van 2 tot 5 jaar.
2. Nijntje
Het konijntje van Dick Bruna, met de bekende eenvoudige lijnen en heldere kleuren. De tekenfilmafleveringen zijn rustig, kort en volgen precies de wereld van een peuter: naar school, naar de zee, op bezoek bij opa en oma. Voor de allerkleinsten, van 1 tot 4 jaar.
3. Kikker en zijn vriendjes
Gebaseerd op de prentenboeken van Max Velthuijs. Kikker, Eend, Varkentje, Haas en Rat beleven kleine avonturen waarin gevoelens centraal staan: bang zijn, verliefd zijn, iemand missen. Zacht getekend en zacht verteld. Goed van 3 tot 6 jaar, en fijn om na te praten.
4. De Fabeltjeskrant
De klassieker met poppen uit het Grote Dierenbos, waar Meneer de Uil elke aflevering het nieuws voorleest. Bedacht eind jaren zestig en sindsdien in verschillende versies teruggekomen. Ouders en grootouders kennen de liedjes nog uit hun hoofd. Werkt van 3 tot 7 jaar.
5. Alfred J. Kwak
De eend van Herman van Veen, uit een serie van eind jaren tachtig. De verhalen zijn avontuurlijker en gaan ook over grotere thema's als rechtvaardigheid en vriendschap, met een echte tegenstander. Daardoor beter vanaf 6 of 7 jaar, en met een volwassene erbij.
6. Dikkie Dik
De oranje kater van Jet Boeke, ooit begonnen in Sesamstraat. De verhaaltjes zijn heel kort en draaien om herkenbare kattenstreken: iets omgooien, ergens in kruipen, een vogel achterna. Rustig tempo en veel humor voor kleintjes van 2 tot 5 jaar.
7. Buurman en Buurman
Geen Nederlandse productie, maar een Tsjechische stop-motionserie die hier enorm geliefd is. Twee klussende buurmannen die alles verkeerd aanpakken en het toch oplossen, vrijwel zonder tekst. Onschuldige slapstick, goed van 4 tot 8 jaar.
En de onze: Dogavios
Dogavios is een kinderuniversum bedacht door Lucas dos Reis Arieme, zonder studio, zonder tv-zender en zonder sponsor. De hoofdrol is voor Pigúiça, een Siberische huskypup met blauwe ogen, en haar beste vriendje heet Fofuxo. De tekenfilmserie heeft 7 afleveringen, allemaal gratis op YouTube, met korte verhalen over vriendschap, moed en de onhandige manier waarop een klein hondje iedereen probeert te helpen. We gaan niet beweren dat het qua budget kan concurreren met de studio's hierboven, want dat kan het niet. Wat het wel heeft is de zorg van een klein project: geen geweld, geen reclame midden in een aflevering, en personages die ook terugkomen in het prentenboek, verschenen in 18 talen, in een gratis browserspel en op een album met 22 liedjes. Wil je het personage eerst leren kennen? Dan is er een korte kennismaking met Pigúiça hier op het blog.
Hoe je kiest
- 1 tot 3 jaar: Nijntje en Dikkie Dik, vanwege het trage tempo en de eenvoudige beelden.
- 3 tot 6 jaar: Woezel en Pip, Kikker, De Fabeltjeskrant en Dogavios, omdat ze rustig zijn en over gevoelens en nieuwsgierigheid gaan.
- 6 tot 8 jaar: Alfred J. Kwak en Buurman en Buurman, die iets meer aandacht voor het verhaal en de humor vragen.
- Kijk minstens de eerste aflevering samen. Dat is de snelste manier om te merken of de toon bij jullie gezin past.
- Wissel van taal: kijk een aflevering van Dogavios in het Nederlands en dezelfde in het Portugees; kinderen pikken meer op dan je verwacht.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik deze series gratis kijken?
Veel van deze series hebben een officieel YouTube-kanaal met volledige afleveringen, en een deel is te zien via de publieke omroepen. Dogavios staat volledig op dogavios.com/desenhos, zonder account.
Zijn tekenfilms in de eigen taal goed voor de taalontwikkeling?
Ja, vooral voor jonge kinderen: natuurlijk gesproken Nederlands met woorden uit het dagelijks leven helpt bij de woordenschat en bij het begrijpen van wat ze thuis en op school meemaken.
Voor welke leeftijd is Dogavios?
De tekenfilm en het boek zijn gemaakt voor kinderen van 3 tot 8 jaar. De kleintjes houden van Pigúiça en de liedjes; de oudere kinderen volgen het verhaal en spelen het spel.
