Er is een tijd van het jaar waarin de grond een gratis knutselwinkel wordt: bladeren in alle kleuren, dennenappels, takjes, kastanjes, eikels en zaden. Bij ons loopt de herfst van september tot november; op het zuidelijk halfrond valt hij tussen maart en juni, maar elke straat met bomen levert het hele jaar bladeren. De pret begint al vóór het knutselen: bij het verzamelen.
Eerst verzamelen (dat is al een activiteit)
Een papieren zak, één regel („alleen wat al gevallen is, niets afplukken”) en een missie: „vind 5 verschillende kleuren” of „vind de grootste en de kleinste”. Thuis spoel je de bladeren snel af, dep je ze droog en kies je de meest hele.
Bladeren drogen zodat ze lang blijven
- Geperst: tussen twee vellen papier in een zwaar boek, een week lang. Ze komen er glad en plat uit, perfect voor collages.
- In was: een volwassene smelt een oude kaars, dompelt het blad aan het steeltje onder en laat het uitdruipen. Het wordt glanzend en blijft maanden goed.
- Glycerine: 1 deel glycerine op 2 delen water, bladeren 3 dagen laten weken. Ze blijven soepel en verkruimelen niet.
10 knutsels per leeftijd
- Bladdier (3+): één groot blad is het lijf, kleine blaadjes zijn oren en poten, ogen met een pen. Uil, vos en vis zijn het makkelijkst.
- Bladstempel (3+): verf de kant met de nerven met plakkaatverf en druk hem op papier. Elk blad drukt een ander patroon.
- Bladerkroon (4+): een strook karton op hoofdmaat met bladeren op een rij geplakt. Koning en koningin van de herfst.
- Bladwrijfsel (4+): blad onder het papier, een wasco plat erover wrijven: de nerven verschijnen als bij toverslag.
- Takjesmobile (5+): twee takjes als kruis vastgebonden met touw, bladeren en dennenappels aan draadjes van verschillende lengte.
- Dennenappelegel (5+): dennenappel op zijn zij, snuitje van klei, kraaltjes als ogen. In twee minuten klaar.
- Deurkrans (6+): een kartonnen ring (een papieren bord met het midden eruit werkt ook) bedekt met overlappende bladeren.
- Natuurmandala (6+): op de vloer of een dienblad bladeren, zaden en steentjes in cirkels om elkaar heen leggen. Een foto maken en weer opruimen hoort erbij.
- Boekenlegger (7+): een geperst blad op een smalle strook karton, afgedekt met breed plakband of plakfolie. Wordt een cadeautje.
- Bladerschilderij (7+): geperste bladeren als compositie op donker papier geplakt, in een simpel lijstje. Echte kunst voor aan de muur.
Wat kinderen leren zonder het te merken
Sorteren op kleur, grootte en vorm is rekenen. Nerven bekijken is biologie. Een mandala leggen is symmetrie. En allemaal met materiaal dat niets kost en dat ze zelf van de grond hebben gekozen.
Na de rommel
Droge bladeren verkruimelen en de woonkamervloer lijkt een bos. Tijd voor de bezem en daarna een schone activiteit: herfstbladeren en herfstdieren staan ook in de kleurplaten van Dogavios, en het kleurboek met husky Pigúiça heeft een heel bos om in te kleuren. 🍂
