Satt eða logið um jólin í heiminum er leikur sem kennir landafræði og menningu án þess að það líkist heimanámi. Hér eru 12 fullyrðingar til að lesa upphátt: barnið segir satt eða logið og svo opinberar þú svarið og skemmtilegan fróðleik. Allt eru þetta þekktir og öruggir siðir, góðir fyrir börn á aldrinum 5 til 9 ára.
Leikurinn virkar alls staðar: við matarborðið, í bílnum, í biðröð eða fyrir svefninn. Og best er að fullorðnir læra líka nýja hluti, eins og hvernig jólasveinarnir þrettán koma á Íslandi eða hvernig Japanir borða steiktan kjúkling á jólunum.
Hvernig á að spila
Lestu hverja fullyrðingu með bestu spurningaþáttarödd þinni. Barnið fær nokkrar sekúndur til að hugsa og svara «satt» eða «logið». Í hópi lyfta allir þumli upp eða niður á sama tíma, svo enginn geti afritað nágrannann.
Eftir svarið lestu stuttu skýringuna. Það borgar sig að finna landið á korti eða hnattlíkani og sjá hvar það er miðað við Ísland. Sá sem svarar flestu rétt velur næstu litamynd.
Fullyrðingarnar 12, satt eða logið
- 1. Á Íslandi koma 13 jólasveinar til barnanna, einn á nóttu, dagana fyrir jól. Satt! Jólasveinarnir eru hrekkjóttir kallar, og hver þeirra kemur til byggða á sinni nóttu fram að aðfangadegi.
- 2. Á Íslandi færir Jólakötturinn góðum börnum gjafir. Logið! Samkvæmt þjóðsögunni hræðir Jólakötturinn þau sem fengu ekki nýja flík fyrir jólin. Þess vegna gefa margar íslenskar fjölskyldur flík í jólagjöf.
- 3. Í Japan borða margar fjölskyldur steiktan kjúkling á jólunum. Satt! Þar eru jólin ekki trúarleg hátíð hjá flestum, og steiktur kjúklingur varð skemmtilegur siður í fjölskylduveislunni.
- 4. Hefðbundið aðventudagatal hefur 31 glugga. Logið! Það hefur venjulega 24 glugga, einn fyrir hvern dag fram að aðfangadegi, og hugmyndin er mjög vinsæl í Þýskalandi.
- 5. Í Ástralíu eru jólin á sumrin og margar fjölskyldur borða hádegismat úti. Satt! Ástralía er á suðurhveli jarðar, svo desember er sumar, með hita, sól og jafnvel ferðum á ströndina 25. desember.
- 6. Í Noregi er sá siður að fela kústana á jólanótt. Satt! Samkvæmt gömlum sið eru kústarnir faldir svo enginn steli þeim um nóttina, og margir segja enn þessa sögu.
- 7. Í Hollandi kemur Sinterklaas með gjafirnar ekki fyrr en 25. desember. Logið! Stóra Sinterklaas-hátíðin er að kvöldi 5. desember, þegar börnin fá gjafirnar sínar.
- 8. Í Finnlandi fara margar fjölskyldur í sánu á aðfangadag. Satt! Þetta er kær siður: fjölskyldan fer saman í sánu fyrir matinn til að hlýja sér og slaka á.
- 9. Í öllum löndum heims eru jólin haldin hátíðleg aðeins 25. desember. Logið! Í löndum eins og Eþíópíu halda margir jólin 7. janúar, eftir tímatalinu sem kirkjurnar þar nota.
- 10. Á Íslandi setja börn skó í gluggann næturnar fyrir jól. Satt! Þau sem voru þæg geta fundið lítinn glaðning að morgni, en þau sem voru mjög óþekk geta fundið kartöflu.
- 11. Á Ítalíu færir góð kona sem heitir Befana börnunum sælgæti 6. janúar. Satt! Befana er vingjarnleg norn sem flýgur á kústi og skilur eftir sælgæti handa þeim sem voru þæg.
- 12. Á Filippseyjum byrja margir að hlakka til jólanna strax í september. Satt! Filippseyingar eru þekktir fyrir eitt lengsta jólatímabil í heimi, með lögum og skrauti snemma.
