Isto é o curioso dos xogos de sempre: sobreviviron xeracións enteiras sen pilas, sen pantallas e sen manual de instrucións. Unha pedra, un anaco de xiz, unha goma longa e unha tarde enteira quedan resoltas. O problema é que a maioría lembramos os nomes pero esquecemos as regras. Así que velaquí van ben explicadas, para que poidas ensinar unha hoxe mesmo sen improvisar a metade.
Clásicos de xiz e chan
- Ao inglete: debuxa 10 cadros numerados no chan (1, 2 e 3 soltos, logo 4 e 5 xuntos, e así sucesivamente) co ceo marcado arriba de todo. De dous a seis xogadores. Cada un tira unha pedra ao cadro 1, salta por riba dela sen tocala, chega ao ceo e volve recollendo a pedra. Se pisas unha liña ou pos os dous pés nun só cadro, perdes a quenda. Na seguinte rolda a pedra vai ao cadro 2, e así subindo.
- A goma: precisas unha goma longa atada en circulo e tres nenos ou nenas, dous suxéitana polos nocellos e outro salta. A altura vai subindo do nocello á canela, ao xeonllo e á cintura. A secuencia de saltos acórdase antes de empezar (dentro, fóra, enriba, dentro) e quen falla troca de sitio con quen suxeita.
- Ás canicas: cava un buraco pouco fondo na terra ou debuxa un círculo con xiz. De dous a cinco xogadores lanzan a súa canica co polgar, tentando dar no obxectivo ou botar fóra a canica dun contrincante. Acordade de antemán se se xoga por gañalas ou non, esa única regra evita a maioría das bágoas.
Xogos de correr e agocharse
- Ao agocho con casa: quen conta chega até 30 cos ollos pechados na base mentres os demais se agochan. Quen se agocha pode correr de volta e tocar a base berrando o seu propio nome para salvarse. Tres xogadores como mínimo, e funciona moito mellor con límites claros.
- Capturar a bandeira: dous equipos, un pano ou fular por bando. Hai que colarse en territorio inimigo, coller a bandeira e volver á casa sen que che pillen. Quen é tocado en terreo inimigo queda conxelado até que un compañeiro o toque. Precisa polo menos seis nenos e bastante espazo.
- A pataca quente: todos en círculo pasando unha bóla mentres un xogador, de costas, canta pataca quente, pataca quente... até que berra de súpeto queimada. Quen a ten na man queda eliminado. Ideal para grupos grandes e para gastar enerxía nunha sala pequena.
Para tardes máis tranquilas
- A galiña cega: un neno cos ollos vendados intenta pillar aos demais, que só poden falar cando llo preguntan. Retira antes os mobles de esquinas afiadas.
- Pasa o anel: un anel ou botón agochado entre as palmas das mans vai pasando por unha fila de xogadores sentados. Alguén ten que adiviñar quen quedou con el.
- Carreira de sacos: dúas fundas de almofada grandes, unha liña de saída, outra de meta. Sinxelo, e sempre acaba en gargalladas.
Ensinar un xogo de sempre transmite un anaco de historia familiar, paga a pena contarlle aos teus fillos quen cho ensinou a ti. E cando a choiva estraga o plan do xardín, Pigúiça, a husky dos ollos azuis de Dogavios, ten un xogo gratuíto no navegador onde corre, salta e recolle estrelas: ábrese e xógase, sen nada que instalar e sen anuncios que interrompan.
